Chân tiếp xúc (contact) là chi tiết nhỏ nhưng quyết định chất lượng của cả giắc: chân bấm sai hoặc mòn là nguyên nhân phổ biến khiến giắc nóng và chập chờn. Bài này hướng dẫn chọn chân cho giắc WAIN theo tiết diện dây, vật liệu và dụng cụ bấm.
An toàn: luôn ngắt điện, khóa và gắn thẻ cảnh báo (lockout – tagout) trước khi tháo giắc; kiểm tra bằng đồng hồ đo trước khi chạm vào dây; không cắm hoặc rút giắc khi đang có tải nếu giắc không được thiết kế cho việc đó; đeo đồ bảo hộ phù hợp.
Chân bấm là gì?
Ở lõi giắc đấu bấm (hậu tố C trong mã WAIN), lõi được bán không kèm chân. Chân được bấm vào đầu dây bằng kìm chuyên dụng rồi cài vào lỗ trên lõi. Chân đực dùng cho lõi đực, chân cái dùng cho lõi cái.

Chọn theo tiết diện dây
Mỗi mã chân chỉ dùng cho một khoảng tiết diện dây. Bảng dưới là tương quan thường gặp trong catalog:
| Tiết diện dây | Cỡ AWG tương ứng |
|---|---|
| 0,14 đến 0,37 mm² | AWG 26 đến 22 |
| 0,5 mm² | AWG 20 |
| 0,75 mm² | AWG 18 |
| 1,0 mm² | AWG 18 |
| 1,5 mm² | AWG 16 |
| 2,5 mm² | AWG 14 |
| 4,0 mm² | AWG 12 |
Ví dụ theo catalog WAIN: lõi HD-007 dùng chân bấm cho dây 0,14 đến 2,5 mm²; lõi HEE-018 dùng chân cho dây 0,14 đến 4,0 mm² (tuốt 7,5 mm); lõi HK-004/8 dùng dây công suất 1,5 đến 16 mm² (tuốt 14 mm); module H2MK-001 dùng dây 25 đến 70 mm² (tuốt 22,5 mm).
Vật liệu và lớp mạ
- Chân tín hiệu thường là hợp kim đồng mạ vàng cứng (ví dụ lõi HD, HEE theo catalog), cho điện trở tiếp xúc thấp và ổn định ở dòng nhỏ.
- Chân công suất thường mạ bạc cứng (ví dụ lõi HK, module H2MK).
- Không nên trộn chân khác lớp mạ trong cùng một cặp giắc khi hãng không cho phép.
Dụng cụ bấm
Dùng đúng kìm bấm cho đúng họ chân, đúng cỡ dây, đúng khuôn. Ví dụ catalog WAIN nêu kìm bấm TL28-2 cho dây 0,14 đến 4 mm² (dùng cho chân giắc tròn M23). Bấm sai lực làm mối nối lỏng hoặc đứt sợi, sau một thời gian giắc sẽ nóng. Xem dụng cụ và phụ kiện giắc cắm.
Có dùng chân của ILME cho lõi WAIN không?
Không nên. Mã chân và kích thước khác nhau. Khi thay lõi ILME bằng WAIN, hãy đặt lại chân theo tiết diện dây và theo mã chân của WAIN. Bảng quy đổi lõi xem ở bài quy đổi mã ILME sang WAIN.
Quy trình bấm cơ bản
- Tuốt vỏ dây đúng chiều dài catalog.
- Không làm xơ hoặc cắt bớt sợi.
- Đặt chân vào kìm đúng khuôn, bấm đủ hành trình.
- Kiểm tra mối bấm bằng mắt và kéo thử nhẹ.
- Cài chân vào lõi đến khi nghe tiếng khớp.
Hỏi đáp nhanh
Có bán chân tiếp xúc lẻ không?
Có, chân được bán theo mã. Số lượng cần bằng số chân của lõi cộng dự phòng, nên hỏi mã theo tiết diện dây.
Dây mềm nhiều sợi bấm thế nào?
Tuốt đúng chiều dài, không cắt bớt sợi, chọn chân đúng cỡ dây và bấm đủ hành trình bằng kìm đúng khuôn.
Kiểm tra mối bấm bằng cách nào?
Quan sát mối bấm có đều và đủ sợi không, kéo thử nhẹ, sau đó đo thông mạch.
Lưu ý: số liệu trong bài lấy từ catalog của hãng (WAIN 2024, ILME CN16), chưa kiểm tra tại hiện trường. Trước khi thay thế, hãy đối chiếu mã, kích thước và điều kiện làm việc thực tế.
Tư vấn và báo giá
Anh/chị gửi mã giắc đang dùng (ILME hoặc WAIN), ảnh nhãn mác và điều kiện làm việc (điện áp, dòng điện, môi trường), Tiến Phát sẽ đối chiếu mã và báo giá. Liên hệ: 0925.989.299 hoặc email tienphatair@gmail.com. Xem thêm danh mục giắc cắm công nghiệp và sản phẩm WAIN.
