Cùng một lõi giắc có thể có nhiều kiểu đấu nối: đấu vít, đấu bấm (crimp) và đấu lò xo. Chọn kiểu nào ảnh hưởng đến dụng cụ cần có, tốc độ thi công, độ tin cậy và cả cách thay thế sau này. Bài này giải thích từng kiểu và lấy ví dụ thông số thật trong catalog WAIN.
An toàn: luôn ngắt điện, khóa và gắn thẻ cảnh báo (lockout – tagout) trước khi tháo giắc; kiểm tra bằng đồng hồ đo trước khi chạm vào dây; không cắm hoặc rút giắc khi đang có tải nếu giắc không được thiết kế cho việc đó; đeo đồ bảo hộ phù hợp.
Cách nhận biết trong mã WAIN
- Mã không có hậu tố, ví dụ HA-003-M: đấu vít.
- Hậu tố C, ví dụ HD-007-MC: đấu bấm, chân tiếp xúc đặt riêng.
- Hậu tố S, ví dụ HE-006-MS: đấu lò xo.
- Chữ M là đực, chữ F là cái (ví dụ HD-007-FC là cái, đấu bấm).
Đấu vít
Dây tuốt trần được luồn vào đầu cốt rồi xiết vít. Ưu điểm là không cần dụng cụ bấm, sửa tại chỗ khá dễ. Nhược điểm là phải xiết đúng mô-men và kiểm tra lại sau một thời gian chạy, vì rung có thể làm lỏng vít. Ví dụ lõi HK-004/8 theo catalog: chân tín hiệu dùng dây 0,5 đến 2,5 mm², mô-men xiết 0,5 Nm, chiều dài tuốt 7,5 mm.
Đấu bấm (crimp)
Chân tiếp xúc được bấm chặt vào đầu dây bằng kìm chuyên dụng, rồi cài vào lõi. Mối nối chắc, điện trở nhỏ, thay được từng chân. Cần đúng chân theo tiết diện dây và đúng dụng cụ bấm. Ví dụ: lõi HD-007 dùng dây 0,14 đến 2,5 mm² (AWG 26 đến 14), điện trở chân bấm ≤ 3 mΩ; lõi HEE-018 dùng dây 0,14 đến 4,0 mm², chiều dài tuốt 7,5 mm, điện trở ≤ 1 mΩ.

Đấu lò xo
Dây được đẩy vào kẹp lò xo, không cần xiết vít. Đấu nhanh, phù hợp khi cần thi công số lượng lớn. Cần đúng tiết diện và chiều dài tuốt. Ví dụ HEE-018 kiểu Quick-in (lò xo đẩy nhanh): dây 0,5 đến 2,5 mm² (AWG 20 đến 14), tuốt 10 ± 0,5 mm, điện trở ≤ 3 mΩ.
Bảng chọn nhanh
| Nhu cầu | Gợi ý |
|---|---|
| Không có kìm bấm, cần sửa tại chỗ | Đấu vít |
| Cần mối nối chắc, điện trở nhỏ, thay từng chân | Đấu bấm |
| Thi công nhanh, nhiều giắc | Đấu lò xo |
| Dây công suất tiết diện lớn | Chọn đúng lõi chuyên dụng (ví dụ HK: dây công suất 1,5 đến 16 mm²) |
Sai lầm thường gặp
- Dùng chân bấm của hãng này cho lõi hãng khác.
- Tuốt dây quá dài hoặc quá ngắn so với catalog.
- Xiết vít không đúng mô-men.
- Không dùng dụng cụ bấm đúng loại. Xem dụng cụ và phụ kiện giắc cắm.
Xem thêm: chọn chân tiếp xúc theo tiết diện dây.
Hỏi đáp nhanh
Đấu bấm có bắt buộc dùng kìm riêng không?
Có. Cần đúng kìm và đúng khuôn cho từng họ chân và cỡ dây. Bấm sai lực làm mối nối lỏng hoặc đứt sợi.
Khi thay giắc nên giữ nguyên kiểu đấu nối không?
Nên giữ cùng kiểu để dùng lại dây và thói quen thi công. Nếu đổi kiểu, dây và chân phải phù hợp với kiểu mới.
Mô-men xiết vít lấy ở đâu?
Lấy trong catalog của đúng họ lõi. Ví dụ chân tín hiệu của lõi HK-004/8 xiết 0,5 Nm.
Lưu ý: số liệu trong bài lấy từ catalog của hãng (WAIN 2024, ILME CN16), chưa kiểm tra tại hiện trường. Trước khi thay thế, hãy đối chiếu mã, kích thước và điều kiện làm việc thực tế.
Tư vấn và báo giá
Anh/chị gửi mã giắc đang dùng (ILME hoặc WAIN), ảnh nhãn mác và điều kiện làm việc (điện áp, dòng điện, môi trường), Tiến Phát sẽ đối chiếu mã và báo giá. Liên hệ: 0925.989.299 hoặc email tienphatair@gmail.com. Xem thêm danh mục giắc cắm công nghiệp và sản phẩm WAIN.
