Aptomat MCB là gì? Cấu tạo và đường cong B, C, D

MCB (Miniature Circuit Breaker) là aptomat nhỏ gắn thanh DIN, tự cắt mạch khi quá tải hoặc ngắn mạch. Đây là thiết bị bảo vệ cơ bản nhất trong tủ điện.

Aptomat MCB Chanan EKM1-63 các loại 1P 2P 3P 4P
Ảnh minh họa từ catalogue hãng: Aptomat MCB Chanan EKM1-63 các loại 1P 2P 3P 4P.

Cấu tạo nhiệt – từ

  • Phần nhiệt (lưỡng kim) cắt chậm khi quá tải kéo dài. Với dòng EKM1-63 hãng nêu đặc tính nhiệt (1,13 đến 1,45) x In.
  • Phần từ (cuộn dây) cắt gần như tức thời khi ngắn mạch.
  • Buồng dập hồ quang dập tia lửa khi cắt.

Đường cong B, C, D

Loại Cắt tức thời ở Hay dùng cho
B 3 đến 5 x In Tải thuần trở, mạch dài
C 5 đến 10 x In Chiếu sáng, tải hỗn hợp, động cơ nhỏ
D 10 đến 20 x In Tải khởi động lớn như biến áp

Giá trị theo catalogue Chanan EKM1-63; cột “hay dùng cho” là hướng dẫn chung.

Xem sản phẩm

Aptomat MCB Chanan EKM1-63: 1 đến 63 A, khả năng cắt 6 kA.

MCB, MCCB và RCD khác nhau thế nào?

  • MCB: aptomat nhỏ, dòng đến khoảng 63 A hoặc 125 A, gắn thanh DIN.
  • MCCB: aptomat khối cho dòng lớn hơn, có thể chỉnh ngưỡng cắt.
  • RCD (aptomat chống dòng rò): bảo vệ chạm đất, bảo vệ người; không thay thế MCB.

Nhiều tủ điện dùng phối hợp: MCB hoặc MCCB cho quá tải/ngắn mạch, RCD cho dòng rò.

Các thông số trên nhãn aptomat

  • In: dòng định mức (A).
  • Ue: điện áp định mức, ví dụ 240/415 V~ với EKM1-63.
  • Khả năng cắt (kA): dòng ngắn mạch lớn nhất aptomat cắt an toàn; EKM1-63 là 6 kA.
  • Đường cong B, C, D: ngưỡng cắt từ tức thời.

Câu hỏi thường gặp

MCB nhảy do quá tải hay ngắn mạch?

Nhảy chậm sau vài giây đến vài phút thường là quá tải (phần nhiệt); nhảy tức thời thường là ngắn mạch hoặc dòng khởi động quá lớn (phần từ).

Aptomat có dùng mãi được không?

Không. Tuổi thọ điện của EKM1-63 theo hãng là 4000 chu kỳ, tuổi thọ cơ 10000 chu kỳ; cần kiểm tra định kỳ.

Tóm tắt nhanh

  • MCB bảo vệ quá tải và ngắn mạch.
  • Đường cong B, C, D khác nhau ngưỡng cắt từ tức thời.
  • Chọn dòng In theo dây dẫn và tải.

Thuật ngữ cần nhớ

  • In: dòng định mức
  • Khả năng cắt: dòng ngắn mạch lớn nhất aptomat cắt an toàn
  • Đặc tính nhiệt – từ: cắt chậm khi quá tải, cắt nhanh khi ngắn mạch

Gợi ý thực tế

Khi thay một aptomat, hãy giữ đúng In, đường cong và số cực của thiết bị cũ, trừ khi có tính toán lại. Chụp ảnh nhãn trước khi tháo để đối chiếu mã. Thao tác phải trong tình trạng đã cắt điện và đo kiểm tra không còn điện. Siết đầu nối đúng mô men hãng quy định (EKM1-63 tối đa 2,5 N.m) để tránh tiếp xúc kém gây nóng.

Lưu ý an toàn

  • Việc lắp đặt, đấu nối và bảo trì tủ điện chỉ do thợ điện được đào tạo thực hiện.
  • Cắt toàn bộ nguồn (lưới, máy phát, dàn pin), khóa và treo biển cảnh báo; đo kiểm tra không còn điện trước khi chạm vào.
  • Dàn pin mặt trời vẫn phát điện một chiều khi có ánh sáng, kể cả khi đã ngắt biến tần.

Cần tư vấn chọn thiết bị?

Công ty Tiến Phát cung cấp thiết bị điện mặt trời hãng Chanan (chống sét ETEK). Xem danh mục tại Thiết bị điện mặt trời và gửi cho chúng tôi thông số hệ thống để được tư vấn mã phù hợp. Thông số trong bài là số liệu hãng công bố trong catalogue, chưa kiểm chứng tại hiện trường.