Cách chọn aptomat MCB: dòng In, đường cong và số cực

Chọn sai aptomat gây nhảy oan hoặc không bảo vệ được dây. Bốn việc cần kiểm tra:

Aptomat MCB Chanan EKM1-63 các loại 1P 2P 3P 4P
Ảnh minh họa từ catalogue hãng: Aptomat MCB Chanan EKM1-63 các loại 1P 2P 3P 4P.

1. Dòng định mức In

In phải lớn hơn dòng làm việc của tải và nhỏ hơn dòng chịu đựng của dây. Dải dòng của EKM1-63: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 16, 20, 25, 32, 40, 50, 63 A.

2. Đường cong B, C hay D

Theo tải khởi động: B cho tải thuần trở, C cho tải hỗn hợp, D cho tải có dòng khởi động rất lớn.

3. Số cực

EKM1-63 có 1P, 2P, 3P, 4P, 1P+N, 3P+N. Mạng 3 pha thường dùng 3P hoặc 4P.

4. Khả năng cắt

EKM1-63 là 6000 A (6 kA). Nơi đặt gần máy biến áp có dòng ngắn mạch cao hơn cần aptomat có khả năng cắt lớn hơn.

Lưu ý với điện mặt trời

Mạch một chiều từ dàn pin phải dùng aptomat DC chuyên dụng, không dùng MCB xoay chiều. Xem Aptomat DC Chanan EKM1-63DC.

Ví dụ chọn aptomat

Mạch chiếu sáng một pha, dòng tải 8 A, dây 2,5 mm²: có thể chọn MCB 1P đường cong C, In 10 A. Mạch động cơ nhỏ có dòng khởi động cao có thể cần đường cong C hoặc D tùy tính toán. Với mỗi dây dẫn, In của MCB không được vượt dòng chịu đựng của dây (xét hệ số nhiệt, cách đi dây). Ví dụ trên chỉ minh họa; thiết kế thực tế do kỹ sư tính.

Phối hợp với thiết bị phía trên

MCB nhánh phải cắt trước MCB tổng khi sự cố nhánh (tính chọn lọc), nghĩa là In và đường cong của hai cấp cần được chọn có tính đến nhau. Dùng tài liệu phối hợp bảo vệ của hãng nếu có.

Câu hỏi thường gặp

Có thể thay MCB dòng 16 A bằng 20 A khi hay nhảy không?

Không nên. Nhảy thường báo hiệu tải quá hoặc dây có vấn đề; nâng dòng aptomat có thể làm dây quá nhiệt mà không bảo vệ được.

MCB xoay chiều dùng cho mạch DC được không?

Không. Cần aptomat DC chuyên dụng vì hồ quang DC khó dập; xem bài về aptomat DC cho điện mặt trời.

Tóm tắt nhanh

  • Chọn In, đường cong, số cực và khả năng cắt.
  • Dòng In không vượt dòng chịu của dây dẫn.
  • Không dùng MCB xoay chiều cho mạch DC.

Thuật ngữ cần nhớ

  • 1P+N: một cực pha kèm cực trung tính
  • 3P+N: ba cực pha kèm cực trung tính
  • Tính chọn lọc: chỉ aptomat gần sự cố nhất cắt, không làm mất điện cả tủ

Gợi ý thực tế

Nên lập bảng liệt kê từng mạch: tải, dòng làm việc, tiết diện dây, In đề xuất và đường cong. Bảng này giúp rà soát nhanh khi mở rộng hoặc sửa chữa sau này, và là tài liệu bàn giao hữu ích cho người bảo trì. Khi hai lựa chọn đều hợp lý, ưu tiên phương án bảo vệ dây tốt hơn.

Lưu ý an toàn

  • Việc lắp đặt, đấu nối và bảo trì tủ điện chỉ do thợ điện được đào tạo thực hiện.
  • Cắt toàn bộ nguồn (lưới, máy phát, dàn pin), khóa và treo biển cảnh báo; đo kiểm tra không còn điện trước khi chạm vào.
  • Dàn pin mặt trời vẫn phát điện một chiều khi có ánh sáng, kể cả khi đã ngắt biến tần.

Cần tư vấn chọn thiết bị?

Công ty Tiến Phát cung cấp thiết bị điện mặt trời hãng Chanan (chống sét ETEK). Xem danh mục tại Thiết bị điện mặt trời và gửi cho chúng tôi thông số hệ thống để được tư vấn mã phù hợp. Thông số trong bài là số liệu hãng công bố trong catalogue, chưa kiểm chứng tại hiện trường.