Chống sét lan truyền SPD là gì? Phân biệt Type 1, Type 2 và Type 3

Chống sét lan truyền (SPD — Surge Protective Device) là thiết bị nối song song với mạch điện, bình thường coi như hở, khi có xung quá áp thì dẫn dòng xung xuống đất để giữ điện áp ở mức an toàn cho thiết bị phía sau.

Chống sét lan truyền Chanan EKU5
Ảnh sản phẩm thực tế: Chống sét lan truyền Chanan EKU5.

Ba loại SPD

  • Type 1: đặt ở đầu vào công trình, chịu dòng sét đánh trực tiếp (dạng sóng 10/350 µs).
  • Type 2: đặt ở tủ phân phối, chịu xung lan truyền và cảm ứng (sóng 8/20 µs). Dòng EKU5-T2-20 của Chanan/ETEK là Type 2.
  • Type 3: đặt sát thiết bị đầu cuối để bảo vệ lớp cuối.

SPD không phải “cột thu lôi”

SPD không thay thế hệ thống chống sét trực tiếp. Nó giảm quá áp lan truyền qua dây nguồn, dây tín hiệu. Hiệu quả phụ thuộc rất nhiều vào nối đất và độ dài dây nối.

Sản phẩm

SPD AC EKU5-T2-20 cho lưới xoay chiều, SPD DC EKU5-T2-20PV cho điện mặt trời.

Chống sét lan truyền Chanan EKU5-T2-20 các loại cực
Ảnh minh họa từ catalogue hãng: Chống sét lan truyền Chanan EKU5-T2-20 các loại cực.

Vì sao tủ điện cần SPD?

Sét đánh gần hoặc đóng cắt tải lớn trên lưới sinh ra xung điện áp lan truyền theo dây điện. Xung này có thể làm hỏng biến tần, bộ nguồn, PLC. SPD hạn chế điện áp xung ở mức mà thiết bị chịu được, bảo vệ thiết bị phía sau.

Các thông số chính của SPD

  • Uc: điện áp làm việc liên tục lớn nhất.
  • In: dòng xả danh định (8/20 µs); EKU5-T2-20 hãng nêu 10 kA.
  • Imax: dòng xả cực đại, 20 kA theo hãng.
  • Up: mức bảo vệ điện áp, càng thấp càng tốt.
  • Thời gian đáp ứng: ≤ 25 ns theo hãng với phần tử L-N.

Tuổi thọ của SPD

SPD hao mòn mỗi lần xả xung. Khi hết tuổi thọ, chỉ thị chuyển đỏ và phải thay mô-đun. Vì vậy cần kiểm tra định kỳ và sau mỗi đợt giông sét.

Câu hỏi thường gặp

Có cần Type 1 không?

Nơi có chống sét trực tiếp (kim thu sét) hoặc đường dây trên không dài thường cần Type 1. Quyết định bởi kỹ sư chống sét.

Lắp một SPD là đủ?

Thường cần bảo vệ nhiều cấp: Type 1 ở đầu vào, Type 2 ở tủ phân phối, Type 3 sát thiết bị.

Tóm tắt nhanh

  • SPD dẫn xung quá áp xuống đất để bảo vệ thiết bị.
  • Type 1 cho sét đánh trực tiếp, Type 2 cho tủ phân phối, Type 3 sát tải.
  • SPD hao mòn theo thời gian và phải thay khi chỉ thị đỏ.

Thuật ngữ cần nhớ

  • 8/20 µs: dạng sóng dòng xả thử nghiệm của SPD Type 2
  • 10/350 µs: dạng sóng mô phỏng sét đánh trực tiếp của Type 1
  • Mô-đun: phần SPD cắm thay được

Lưu ý an toàn

  • Việc lắp đặt, đấu nối và bảo trì tủ điện chỉ do thợ điện được đào tạo thực hiện.
  • Cắt toàn bộ nguồn (lưới, máy phát, dàn pin), khóa và treo biển cảnh báo; đo kiểm tra không còn điện trước khi chạm vào.
  • Dàn pin mặt trời vẫn phát điện một chiều khi có ánh sáng, kể cả khi đã ngắt biến tần.

Cần tư vấn chọn thiết bị?

Công ty Tiến Phát cung cấp thiết bị điện mặt trời hãng Chanan (chống sét ETEK). Xem danh mục tại Thiết bị điện mặt trời và gửi cho chúng tôi thông số hệ thống để được tư vấn mã phù hợp. Thông số trong bài là số liệu hãng công bố trong catalogue, chưa kiểm chứng tại hiện trường.